Dnia 21 lutego mieliśmy
przyjemność uczestniczyć w seminarium zorganizowanym przez Zespół
Techniki Morskiej Sekcji Technicznych Środków Transportu Komitetu
Transportu Polskiej Akademii Nauk oraz Polskie Towarzystwo Naukowe Silników
Spalinowych.
Odbyło się ono w Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni i dotyczyło ekologicznych problemów eksploatacji silników
spalinowych.Prof.dr hab. inż. Jerzy
Merkisz (Politechnika Poznańska) szczegółowo wyjaśniał problemy wynikające ze stosowania biopaliw na tle aktualnego stanu
rozwoju tłokowych silników spalinowych.
Profesor Merkisz zwracał w swej wypowiedzi wielokrotnie uwagę na fakt,
iż nowoczesne jednostki napędowe wymagają zastosowania paliw wysokiej
jakości o znormalizowanych parametrach. Konieczne jest wprowadzenie -
wzorem krajów zachodnich - systemu monitoringu jakości paliw, który po
kilku latach funkcjonowania doprowadzi do tego, że sprzedawane na
rynku paliwa będą spełniały te normy. Dopiero wtedy możliwe będzie
zastosowanie biokomponentów do produkcji paliw.
Wprowadzenie biokomponentów bez jednoczesnego uruchomienia systemu
monitoringu jakości oraz odpowiednich norm może zaowocować
uszkodzeniami nawet tych silników, których producenci przewidują
zasilanie biopaliw.
prof. dr hab. inż. Zygmunt Szlachta (Politechnika Krakowska)
przedstawił nam własności robocze i ekologiczne silników zasilanych
olejem rzepakowym, estrami metylowymi oleju rzepakowego oraz ich
mieszaninami z olejem napędowym.
Naszym zdaniem podstawowe wnioski które mogliby wyciągnąć z wykładu
użytkownicy pojazdów z silnikami Diesel'a są następujące:
-Przy zasilaniu estrami oleju rzepakowego (RME) następuje spadek
momentu obrotowego silnika (szczególnie przy pełnych obciążeniach)
i wzrasta zużycie paliwa;
-Skład chemiczny tego paliwa może powodować uszkodzenia elementów
układu paliwowego;
-Zawartość wody powoduje rozwój bakterii i powstawanie osadów
zapychających układ paliwowy;
-Występują znaczne trudności w uruchomieniu silnika w niskich
temperaturach;
-Paliwo to nie może być zbyt długo przechowywane;
-Silniki zasilane biodiesel'em mają mniejszą tendencję do dymienia i
niższa jest emisja węglowodorów, jednak następuje wyraźny wzrost
zawartości najniebezpieczniejszych związków NOx. Wzrasta również
zawartość aldehydów i substancji rakotwórczych.
-Praktycznie niemożliwe jest utrzymanie jednolitego składu chemicznego
oleju rzepakowego stosowanego jako surowiec do tego paliwa;
W powyższym tekście przedstawiliśmy jedynie wybrane aspekty
zagadnienia. Poruszano wiele złożonych problemów technicznych które
wymagają szczegółowych badań naukowych.
Reasumując, droga do wprowadzenia biokomponentów jako dodatków do
paliw oraz czystych biopaliw jest długotrwała i czasochłonna i wymaga
znacznych nakładów. W żaden sposób nie można jej przejść na skróty.
Oddzielną kwestią jest celowość wprowadzenia biokomponentów na
bazie oleju rzepakowego i alkoholu metylowego na których nadmiar w
Polsce nie narzekamy. Potrzebny do wytwarzania estrów metylowych
metanol musiałby być importowany (obecnie importowany jest głównie z
Ukrainy) a produkcja rzepaku wymaga dobrej gleby i systemu
trójpolowego.
Zbigniew Skutkiewicz
Bogdan Skutkiewicz
Marcin Witkiewicz |